0-TS Tam Giao Trí Tung
Tiểu Sử
Hành Trạng
6. Thiền sư Trí Tung - Tam giao Thiền sư Trí Tung - Tam giao ở viện Thừa thiên tại Tinh châu, vốn người xứ Phạm dương, đến tham học nơi Thủ Sơn mà hỏi rằng: “Thế nào là đại ý của Phật pháp?” Thủ Sơn đáp: “Nửa thành Sở vương, Nhữ thủy xuôi dòng phương Ðông”. Nhân đó mà Trí Tung có sự tỉnh ngộ, chóng hợp ý Phật, mới làm kệ tụng Tam Huyền rằng: “Phải dùng ngay phải dùng Tâm ý chớ định động Ba năm sư tử rống Mười phương mất giống chồn”. “Ta có tánh chân như Như đồng ẩn trong màn Ðánh phá sáu cửa ải Bày biện Ấn Tỳ-lô”. “Thật cốt Kim cang thể đáng khoe Sáu trần một phẩy trọn không ngăn Mở toan Thế giới, không làm thể Trên thể vô vi thật đến nhà”. Thủ Sơn nghe xong, bèn mời cùng uống trà mà hỏi rằng: “Ba bài tụng ấy là do ngươi làm ư?” Trí Tung đáp: “Thật đúng vậy”. Thủ Sơn hỏi: “Hoặc lúc có người chỉ dạy ngươi hiện ba mươi hai tướng, thì như thế nào?” Trí Tung đáp: “Con đây chẳng là cầm tinh Dã Hồ”. Thủ Sơn bảo: “Tiếc lấy lông mày”. Trí Tung nói: “Hòa thượng rơi trọn ít nhiều”. Thủ Sơn bèn lấy lược bí bằng trên đầu vừa đánh vừa bảo rằng: “Tài ấy về sau loạn làm đi ở”. Ở đó, lâu sau lên giảng đường, Trí Tung bảo rằng: “Văn Thù cậy kiếm đi ngang Ngũ đài, Ðường Minh một lối giữ dứt yêu ngọa. Chư Phật ba đời chưa nêu xuất giáo thừa, đáy lưới cá lội khó qua cửa rồng, quả cân bón biển chỉ cân rồng dữ. Ngoài cách huyền Ðàm vì cầu tri thức. Nếu vậy thì nêu bày Tông chỉ, Tu-di ngay hải bể nát. Nếu vậy thì nói Phật nói Tổ, nước biển bèn phải khô cạn, kiếmbáu lúc khua lóe sáng muôn dặm, cả cho ngươi một đường cùng các phương nói bàn, chặt dứt cổ họng, các ngươi từ nơi nào ra hơi”. Vó vị Tăng hỏi rằng: “Kẻ Ðộn căn vui thích pháp nhỏ chẳng tự tin làm Phật, sau khi làm Phật như thế nào?” Trí Tung đáp: “Bắt kỳ lân trong nước”. Lại hỏi: “Cùng với gì thì tiện lên tòa cao?” Trí Tung đáp: “Cưỡi trâu lên tầng trời thứ ba mươi ba”. Lại hỏi: “Người xưa nhón lấy dùi, dựng phất trần, ý chỉ ấy thế nào?” Trí Tung đáp: “Cưỡi lừa chẳng mang giày”. Lại hỏi: “Thế nào là Ðoạt người không đoạt cảnh?” Trí Tung đáp: “Nhà quê có đường, người đến”. Lại hỏi: “Thế nào là đoạt cảnh không đoạt người?” Trí Tung đáp: “Ngầm truyền lệnh Thiên tử, vội đi trăm lộ trình”. Lại hỏi: “Thế nào người và cảnh cả hai đều đoạt?” Trí Tung đáp: “Ểnh ương không đầu, cẳng chân chỉ trời”. Lại hỏi: “Thế nào là người và cảnh đều chẳng đoạt?” Trí Tung đáp: “Ðền thờ nhà Tấn tại bờ phía Nam hẻm Trường Liễu”. Lại hỏi: “Người xưa, ở núi Ðông non Tây xanh, ý làm sao sống?” Trí Tung đáp: “Người xứ Ba Tư lỗ mũi to”. Lại hỏi: “Cùng gì Ca-diếp ở Tây thiên, thầy ta ở Ðông độ?” Trí Tung đáp: “Kim cang thủ bảng...” Lại hỏi: “Ðại bi ngàn tay mắt, cái gì là mắt chánh?” Trí Tung đáp: “Khai hóa Phật đá vỗ tay cười. Ðền thờ nhà Tấn nương tử âu ca”. Lại hỏi: “lâm tế xô ngã Huỳnh nghiệt, nhân gì Duy-na ăn gậy?” Trí Tung đáp: “Chánh báo chẳng trộm Dầu, gà ngậm chén đèn chạy”. Lại hỏi: “Thế nào là cắt dứt có người?” Trí Tung đáp: “Cần dùng bèn dùng”. Lại nói: “Xin Hòa thượng dùng”. Trí Tung bảo: “Kéo thây chết tái giỏi ấy ra”. Trịnh Công Bộ hỏi rằng: “Trăm thước đầu sao riêng đánh cầu, muôn trượng sườn cao tơ buộc eo, lúc ấy thế nào?” Trí Tung đáp: “U châu dính cẳng, Quảng nam đánh bẻ”. Trịnh Công Bộ không nói gì nữa. Trí Tung bảo: “Khám phá Hồ Hán ấy”. Trịnh Công Bộ nói: “Hai mươi năm trong biên giới Giang nam xoay lại liền thấy Thiền sư”. Trí Tung bảo: “Lão bà mù phun lửa”. Có vị Tăng hỏi rằng: “Nhị biên thuần chẳng lập, Trung Ðạo chẳng nên an, chưa rõ ý chỉ ấy như thế nào?” Trí Tung bảo: “Quảng nam sinh sản ngà voi”. Lại hỏi: “Chẳng hiểu, xin Sư chỉ thẳng?” Trí Tung bảo: “Phiên quốc da cầu, giá sao”. Lúc lên giảng đường, Trí Tung bảo: “Bờ cõi ôn hòa, lạnh nóng mặc áo ăn cơm, tự chẳng thiếu thốn, sóng dậy trên đất tìm cái gì, chỉ bởi các người chẳng chịu nhận lấy, như nay lại có nhận lấy đến đâu. Có thì không được cô phụ núi sông Ðại địa. Trân trọng!” Có người hỏi: “Tổ sư từ Tây vức lại, Tam Tạng từ Ðông độ đi đáng làm sáng tỏ việc gì?” Trí Tung đáp: “Bộ thư sửa điện Phật, Lão Tăng che Tăng đường”. Có vị Tăng hỏi: “Cùng với gì thì toàn sáng tỏ việc ngày nay?” Trí Tung bảo: “Việc ngày nay làm sao sinh?” Vị Tăng ấy bèn quát mắng, Trí Tung bèn đánh. Lại hỏi: “Thế nào là nơi người học dụng tâm?” Trí Tung đáp: “Sáng tỏ cạo đầu sạch, tẩy rửa bình bát”. Lại hỏi: “Thế nào là nơi người học giẫm bước?” Trí Tung đáp: “Tăng đường ở trước, điện Phật ở sau”. Lúc lên giảng đường, Trí Tung nêu kệ của Pháp nhãn rằng: “Thấy núi chẳng là núi, thấy sông đâu khác gì. Núi sông cùng đại địa, đều là một vầng trăng. Ðại tiểu pháp nhãn chưa thấy ra nhà Niết-bàn. Tam giao đây thì chẳng vậy. Thấy núi sông đại địa, dùi dao mỗi tự dùng.Trân trọng”.