Tiểu Sử
Hành Trạng
THƯỢNG TỌA HUYỀN THÁI ở NAM NHẠC
PHÁP TỰ ĐỜI THỨ NĂM của THANH NGUYÊN HÀNH TƯ
PHÁP TỰ của THẠCH SƯƠNG KHÁNH CHƯ
Sư không biết là người ở đâu, thường trầm lặng ít nói, chưa từng mặc áo là, cho nên chúng mới gọi là Thái bố nạp (Thái áo vải). Ban đầu, sư yết kiến Thiền sư Đức Sơn Tuyên Giám, thăng lên đường đầu. Sau yết kiến Thiền sư Thạch Sương Phổ Hội, bèn được làm đệ tử ruột vô ra thất. Chỗ chùa mà sư ở, thuộc về phía Đông núi Hành Sơn, gọi là Thất Bảo Đài. Sư thề không lập môn đồ. Hậu tấn bốn phương y phụ, sư đều lấy lễ bạn bè tiếp đãi. Sư thường cho rằng Hành Sơn phần nhiều bị dân trên núi đốn cây, đốt ruộng, tai hại vô cùng, bèn làm bài ca dao Dư Sơn (Ruộng trên núi) (1) truyền bá gần xa, đạt đến tai vua, có chiếu câm chỉ chặt đốt. Cho nên các chùa trên núi Nhạc không còn bị đốt rừng nữa, ấy là nhờ sức của sư vậy.
Chú (1): Bài Dư Sơn ca dao như sau:
Nguyên văn:
畲 山 兒 無 所 知
年 年 斫 斷 青 山 楣
就 中 最 好 衡 嶽 色
糝 松 利 斧 攜 貞 枝
灵 禽 野 鶴 無 因 依
白 雲 迥 避 清 煙 飛
猿 猱 路 絕 嚴 崖 出
芝 术 失 根 茅 草 肥
年 年 斫 罷 仍 栽 鋤
千 秋 終 難 初
又 道 今 年 種 不 多
來 年 更 斫 當 陽 坡
國 家 壽 嶽 尚 如 此
不 知 此 理 如 知何
Phiên âm:
Dư sơn nhi vô sở tri
Niên niên xác đoạn thanh sơn mi
Tựu trung tối hảo Hành Nhạc sắc
Sam tùng lợi phủ huề trinh chi
Linh cầm dã hạc vô nhân y
Bạch vân quýnh tị thanh yên phi
Viên nhu lộ tuyệt nham nhai xuất
Chi thuật thất căn mao thảo phì
Niên niên xác bãi nhưng tài sừ
Thiên thu chung nan sơ
Hựu đạo kim niên chủng bất đa
Lai niên cánh xác Đương Dương pha
Quốc gia thọ nhạc thượng như thử
Bất tri thử lý như tri hà?
Tạm dịch:
Dư sơn nhi, Vô sở tri
Mỗi năm chặt đứt núi rừng lông mi
Tựu trung đẹp nhất sắc Hành Nhạc
Sam tòng bị búa bén đốn ngã nhào
Linh cầm hạc núi không chỗ nương y
Mây trắng chạy trốn, khói xanh phi
Vượn khỉ hết đường phải ló đầu
Chi thuật đứt rễ cỏ tranh béo
Năm năm đốn xong nhưng trồng lại
Ngàn năm đốt lại khó như xưa
Lại nói năm nay trồng không nhiều
Năm sau lại đốn sườn Đường Dương
Quốc gia Thọ Nhạc cũng như thế
Chẳng biết lý kia như thế nào?
Sư lúc sắp thị diệt chẳng có tăng nào đến, bèn tự bước ra cửa gọi một ông tăng vào, dặn dò cụ bị củi đốt, lại để lại bài kệ rằng:
Nguyên văn:
今 年 六 十 五
四 大 將 離 主
其 道 自 玄 玄
箇 中 無 佛 祖
不 用 剃 頭
不 須 澡 浴
一 堆 猛 火
千 足 萬 足
Phiên âm:
Kim niên lục thập ngũ
Tứ đại tương ly chủ
Kỳ đạo tự huyền huyền
Cá trung vô Phật, Tổ
Bất dụng thế đầu
Bất tu tháo dục
Nhất đôi mãnh hỏa
Thiên túc vạn túc
Tạm dịch:
Năm nay lục thập ngủ
Bốn đại định rời chủ
Đạo nọ tự huyền huyền
Phật, Tổ chẳng có đủ
Không cần cạo đầu
Cũng chẳng tắm gội
Một đống lửa dữ
Ngàn chân, muôn chân (Ngàn đủ, muôn đủ)
Kệ dứt ngồi nghiêm, thòng một chân mà hóa. Hỏa thiêu thâu xá-lợi, bên cạnh mé trái tháp của Thiền sư Kiên cố, xây một tháp nhỏ an bài xá-lợi trong đó. Sư thọ 65 tuổi.
