0-TS Hộ Quốc Cảnh Nguyên
Tiểu Sử
Hành Trạng
5. Thiền sư Cảnh Nguyên ở Hộ quốc. Thiền sư Cảnh Nguyên ở Hộ quốc tại Ðài châu, vốn người dòng họ Trương ở Lạc , Ôn châu. Mới đầu xuất gia, vân du khắp chốn tùng lâm, đến Tương sơn bái yết Thiền sư Viên Ngộ - Khắc Cần, trải qua thời gian lâu dài ở trong chúng hội. Một ngày nọ nhân có hai vị Tăng đọc xem ngữ lục của Thiền sư Tử Tâm, có viết: “Lúc đã mê phải đợi cái ngộ, đã ngộ rồi phải biết mê trong ngộ, mê và ngộ cả hai đều quên mất, tức từ nói mê ngộ kiến lập hết thảy pháp”. Trong tâm Sư chẳng chấp thuận như thế, bèn rủ áo mà đứng dậy, đi được vài bước bỗng nhiên thầm khế ngộ, bèn chạy đến báo cùng Thiền sư Viên Ngộ. Thiền sư Viên Ngộ ấn chứng cho đó. Về sau, Sư giã từ, Thiền sư Viên Ngộ hỏi: “Sắp đi như có người hỏi, ông làm sao sống?” Sư bèn vỗ vào lưng vị Tăng bên cạnh và bảo: “Hòa thượng hỏi ông, sao chẳng chỉ đối?” Thiền sư Viên Ngộ cười lớn, và từng nói với mọi người rằng: “Ta có chút đạo thiền, bị huynh Nguyên đựng đầy một đãy vải mang đi”. Khắp chốn tùng lâm nhân đó mà xưng gọi Sư là “Nguyên Ðãy Vải”. Ðạo hạnh Sư khế ngộ tỏa sáng. Long Ðồ nhân đó thỉnh mời Sư ra đời hoằng hóa, ở Nam minh tại Xử châu. Có lúc Sư chỉ dạy đại chúng: “Thích-ca chẳng hiểu đạo, Ðạt-ma chẳng hiểu thiền, các Tổ không có quan, nạp Tăng ngập lỗ mũi, phải thì phải, làm sao sống nhận lấy? Nếu hướng đến trong đó nhận lấy được đi, Phật pháp và thế gian pháp đánh thành một mảnh, trong mười hai thời khắc chẳng đổi dời mảy may. Nếu chưa được vậy chớ giữ cỏ xanh khác lạ trong hang lạnh, ngồi ngay Bạch vân tông chẳng diệu”. Lại có lúc Sư chỉ dạy đại chúng, Sư nâng cây phất trần lên và bảo: “Ðại chúng có thấy chăng? Ðánh nát núi bạc vách sắt, nhấc nổi hang hổ cung ma, cắt đứt cô quan Phật tổ, phủi hết đường trải các phương, ngay như bị Ðức Sơn liền bước, Lâm Tế nuốt tiếng, nạp Tăng trong thiên hạ chẳng dám thở gằng. Giả sử như Mục Châu thân gần tự vào cửa, đinh ninh lại cũng một tráp tâu. Hạy nói Liên Vân Tiết Giác tại nơi nào? Có biết chăng? Nếu đến các phương rất kỵ bày chọn”. Lại có lúc Sư bảo: “Dã can sủa, sư tử gầm gừ, mở được mắt, trương được miệng, động Nam tinh đạp Bắc đẩu. Ðại chúng lại có biết nơi rơi lạc chăng? Ngồi xổm dưới thềm Kim cang, chạy quanh trong lửa thần quy”. Có vị Tăng hỏi: “Thế nào là Lâm Tế tông?” Sư đáp: “Giết người không nháy mắt”. Lại hỏi: “Thế nào là Vân Môn tông?” Sư đáp: “Ðảnh cửa ba mắt sáng rực đất trời”. Lại hỏi: “Thế nào là Quy Ngưỡng tông?” Sư đáp: “Ðẩy không tới trước, ước chẳng lui sau”. Lại hỏi: “Thế nào là Pháp nhãn Tông?” Sư đáp: “Mũi tên bén nhọn cùng đánh chẳng cùng nhiều”. Lại hỏi: “Thế nào là Tào Ðộng tông?” Sư đáp: “Tay nắm phù Dạ Minh, mấy ai biết trời sáng”. Sư ở tại Nam Minh được hai năm, nhàm chán sắp muốn đi, một ngày nọ Sư nêu cử bài tụng mặt sắt rằng: “Viện là viện trong nước Ðại Tống Châu là châu trong nước Ðại Tống Trong châu có viện không dung ở Nào phòng một bát bơi Ngũ hồ”. Nêu cử xong rồi, Sư bảo: “Phải thì phải, đi ở tự do, sai lầm giết bày phong cốt”. Nhân đó, Sư làm bài kệ tụng rằng: “Thôi, thôi, thôi chiều tàn về Tây nước chảy về Ðông, chỉ có Ngưỡng Sơn thế mây xa, đánh gió ngàn muôn qua Nam châu”. Sau đó, Sư đến ở Hộ quốc tại Ðài châu, và thị tịch tại bản sơn.