TS Đại Thông Chánh Niệm
Tiểu Sử
Hành Trạng
Thiền Sư Đại Thông Chánh Niệm (1710 - 1810)
Thiền sư Đại Thông – Chánh Niệm là đệ tử của Hòa thượng Tế Hiển - Bửu Dương (theo pháp phái của thiền sư Trừng Lực – Vĩnh Vô trụ trì chùa Long An ở Bà Rịa), có lẽ sanh năm Canh Dần (1710) và viên tịch tại Chùa Tân Long (Khánh hòa) vào năm Canh Ngọ (1810).
Thiền sư Đại Thông – Chánh Niệm về trụ trì chùa Tân Long hay chùa Linh Sơn ở thôn Phú Ân Bắc, xã Diên Phú, huyện Diên Khánh (Khánh Hòa).
Chùa Tân Long lúc ban sơ là một am tranh, được dựng trên một gò đất rộng, sau được gọi là Gò Tháp.
Tháng chạp năm Bính Thân (cuối năm 1776 đầu năm 1777) thiền sư Phật Ấn hiệu Quảng Hiển Lão Ông, trụ trì chùa Hội Phước ở trên núi Hoa Sơn (Hòn Một) thuộc xã Vĩnh Xương, Thành phố Nha Trang hỏa thiêu cúng dường chư Phật, đệ tử là thiền sư Tế Điền – Như Bổn lập tháp thờ và kế thế sau khi thiền sư Như Bổn viên tịch, không có đệ tử thay thế, thiền sư Đại Thông – Chánh Niệm kiêm quản trụ trì chùa Hội Phước.
Sau đó thiền sư Đại Thông – Chánh Niệm cho dời chùa từ trên núi xuống chân núi, cách chùa cũ khoảng 300m, nằm ở đường Hoàng tử Cảnh thuộc thành phố Nha Trang. Chùa Hội Phước mới nằm ở vùng đồng cát, nên còn được dân gọi là chùa Cát. Sư đã đem các di vật của cố Hòa thượng Phật Ấn xuống chùa mới gồm: Bức tranh vẽ chân dung Hòa thượng Phật Ấn, lớn bằng người thật. Một tiểu hồng chung được đúc vào đời Cảnh Hưng (1740 – 1786) tượng Phật bằng đồng, các câu liễn ...
Sau đó thiền sư Đại Thông trở về chùa Tân Long (Linh Sơn) để cho đệ tử là thiền sư Đạo An – Phổ Nhuận (1781 – 1841) trụ trì chùa Hội Phước.
Năm Canh Ngọ (1810) Thiền sư Đại Thông – Chánh Niệm viên tịch tại chùa Linh Sơn (Tân Long), đồ chúng lập tháp trong khuôn viên chùa để thờ cúng.
Tháp của Tổ Đại Thông – Chánh Niệm cách chùa Linh Sơn 200m về hướng Đông Bắc, tháp hình lục giác, cao ba từng, trên đỉnh là một bầu hồ lô đặt trên một hoa sen nở. Từng dưới đất, ở mặt trước có bia ghi: “Lâm Tế Chánh Tông, tam thập thất thế, thượng Đại hạ Thông húy Chánh Niệm Đại lão Hòa thượng Tổ sư ..”. Hai mặt kế tiếp chạm cánh hoa sen đang bừng nở, với lá sen nở rộng mềm mại xanh mướt trên mặt hồ và cánh hoa đại cành lá xum xuê dưới bầu trời cao rộng.
- Từng thứ hai: mặt tiền có đôi rồng đang lượn mình uốn khúc. Sau góc của mái ngói từng thứ hai là sáu con lân đang chồm mình về phía trước với diện mạo hiền hòa, hoan lạc.
- Từng thứ ba mặt trước chạm trổ hình vài ba con chim đang đậu trên cành như đang hót mừng một cách an vui tự tại.
Xung quanh tháp có bờ thành lục giác, ở phía trước có hai trụ cổng, trên đầu trụ là hoa sen đang nở.