TS Chân Hỷ Tuệ Minh
Tiểu Sử
Hành Trạng
Thiền sư Chân Hỷ Tuệ Minh - Chùa đại khánh
(? - 1717)
Thiền sư Chân Hỷ Tuệ Minh là huynh đệ với Thiền sư Chân Nguyên Chánh Giác, thuộc truyền thừa của Hòa thượng Chuyết Công (Thiền sư Viên Văn Chuyết Chuyết), có thể là đệ tử của Thiền sư Minh Lương Nguyệt An.
Thiền sư Chân Hỉ xuất gia tu hành từ nhỏ, thông minh, tánh tình nghiêm trang, chí tâm tu thiền, kế tục sự nghiệp của chư Tổ, hoằng hóa ở chùa Đại Khánh trên núi Đại Khánh ở xã cùng tên, huyện Đông Sơn, trấn Thanh Hóa.
Sau khi Thiền sư Chân Hỉ Tuệ Minh viên tịch ở am Tuệ Minh tại chùa Đại Khánh (có lẽ năm 1717), đệ tử là Như Tĩnh, Như Ngọ xây tháp thờ, lập bia năm Vĩnh Thịnh 13 (1717), bia “Tuệ Minh am” khổ 43 cm x 84 cm, gồm 29 dòng, khoảng 700 chữ, kể sơ lược hành trạng và ca ngợi đức hạnh của Hòa thượng Tuệ Minh.
Chùa Đại Khánh là một chùa danh tiếng ở Thanh hóa, phong cảnh đẹp giữa cảnh hùng vĩ của thiên nhiên, Thượng thơ Bộ Lại Trần Bá Tân (đậu tiến sĩ năm 1736) đến viếng chùa vào năm Tân Dậu (1741), niên hiệu Cảnh Hưng đời vua Lê Hiển Tông có soạn bài văn bia “Đại Khánh Sơn Bi” (Bia núi Khánh Sơn) ca ngợi cảnh đẹp chùa Khánh Sơn, trong đó có hai thơ Thất ngôn tứ tuyệt như sau:
* Đại Khánh đồn tiền Đại Khánh sơn
Sơn tiền tuấn bích khởi thiền quan.
Kim thân bán hiện khan triều đại
Cổ đạo tà lâm dịch thế gian
Tạm dịch:
Chùa Đại Khánh trước núi Đại Khánh
Cửa thiền khởi trước núi xanh đẹp.
Thân vàng nửa hiện xem triều đại
Đường xưa rừng chiều đổi thế gian.
* Trác tích tăng bàn nguy thạch tọa
Thúc tân tiều phụ tịch dương hoàn
Trùng du ức khởi niên tiền sự,
Lăn cốc vô cùng nhất ỷ lan.
Tạm dịch:
Trác tích tăng ngồi trên tảng đá
Bó củi tiều phu vội về nhà.
Dạo chơi chợt nhớ chuyện năm trước
Một đóa hoa lan nơi Lăng cốc.