TS Bảo Chân
Tiểu Sử
Hành Trạng
Thiền sư Bảo Chân
Thiền sư Bảo Chân, húy Hải (?) là đệ tử của Hòa thượng Tánh Thông – Giác Ngộ.
Sau thời gian tu học ở chùa Bát Nhã trên núi Long Sơn (Phú Yên), thiền sư Bảo Chân cùng với hai huynh đệ là Bảo Thanh và Bảo Tạng vào Nam hoằng Hóa.
Trong khi sư huynh Bảo Thanh hoằng hóa ở chùa Vân Sơn, chùa núi Chứa Chan (Gia Ray – Long Khánh) và chùa Long Bàn (Long Điền – Bà Rịa) và sư đệ Bảo Tạng hoằng hóa ở vùng núi Châu Viên – Kỳ Vân (Bà Rịa), thiền sư Bảo Chân ngược dòng sông Đồng Nai lên hoằng hóa ở chùa Long Vân (xã Bình Long, thị xã Vĩnh An, tỉnh Đồng Nai).
Tương truyền: Ở gần chùa Long Vân có một cây đa to khoảng hai ba người ôm, nhưng phía trong bỏng ruột, có một con quỷ ẩn náu, thường quấy phá dân chung quanh vùng, dân chúng đều sợ. Thiền sư Bảo Chân đến chùa Long Vân tu hành, nhờ oai lực và đức hạnh của sư, con quỷ đó theo tu nên không còn phá phách nữa.
Một hôm, có một chú mục đồng chăn trâu ngoài đồng gần chùa, thấy thiền sư Bảo Chân đi đại tiện ở trong lùm cây phía xa xa. Chú mục đồng nghịch ngợm ngân nga một mình: “Trọc ngồi trọc ỉa trọc ăn một mình”. Nhưng liền sau đó, con trâu ỉa ra bãi cứt, chú mục đồng từ trên lưng trâu nhảy xuống đất và bốc cứt bỏ vào miệng ăn một cách ngon lành. Đến khi hết đống cứt trâu đó rồi thì chú mục đồng mới nghe hôi thúi, muốn nôn mửa. Vừa thúi vừa muốn mửa mà không mửa được, lúc đó chú mới nhớ lại là lúc nãy mình mới nói phạm đến vị sư, nên vào chùa xin lỗi với sư. Sư Bảo Chơn mới khuyên chú không nên nói giỡn hỗn ẩu như thế nữa và bảo ra bụi chuối ngoài vườn chùa móc họng cho ói ra.
Có lần, người dân địa phương thấy Thiền sư Bảo Chân đứng trên nón lá vượt qua sông Đồng Nai. Có lẽ thiền sư Bảo Chân tham gia vào phong trào Cần Vương, chống lại thực dân Pháp nên pháp theo dõi bắt.
Một hôm, trong lúc thiền sư Bảo Chân đang nhập thất trong thất bất ngờ, lính tập (Lính Việt của chính quyền Pháp) đến bao vây chùa để tìm bắt sư, nhưng khi mở cửa thất thì không thấy sư đâu cả. Trong khi các cửa vẫn đóng kín, nóc vẫn y nguyên, không có dấu vết nào chứng tỏ trốn ra ngoài được. Từ đó, thiền sư Bảo Chân không về chùa Long Vân nữa và ẩn tu nơi khác.
Sau đó một thời gian, người dân địa phương thấy Thiền sư Bảo Chân xuất hiện ở trên núi Gò Mọi, gần thác Trị An (thuộc xã Ông Hường, huyện Công Thanh, tỉnh Biên Hòa). Sư lập am tranh bên núi, phá rừng làm ruộng để tu hành.
Phía dưới chân núi là rừng hoang. Một buổi chiều thiền sư đến các chùa ở quanh đó mượn về am mấy chục cây xuổng, cuốc ... Đêm đó người dân nghe tiếng chặt cây, tiếng cuốc đất, tiếng người nói chuyện đông đảo ở vùng đất quanh am. Sáng hôm sau sư đem cuốc xuổng trả lại cho dân chúng. Người dân thấy khu rừng quanh am đã được phát dọn sạch và cuốc xới chu đáo. Diện tích đất khoảng 2 mẫu. Sau đó, đến khi trồng lúa, hái gặt lúa ... Sư vẫn làm một mình, không mượn ai phụ cả, ban ngày thấy còn nguyên, chỉ sau một đêm tới sáng thì mọi việc xong xuôi cả. Vì vậy người dân địa phương cho rằng: Thiền sư Bảo Chơn có pháp thuật “Xái đậu thành binh”, nhờ âm binh làm ruộng trong lúc ban đêm.
Lúc đó thiền sư Bảo Chân không ăn cơm, chỉ ăn rau (giống với thầy là Hòa thượng Tánh thông – Giác Ngộ: tịch cốc hơn 40 năm). Vì vậy dân địa phương gọi là Ông Tiên rau. Hiện trong sổ địa bộ của quận Công Thanh có ghi chú chủ nhân của hai mẫu ruộng ở chân núi Gò Mọi là “Ông Tiên Rau”.
Cũng theo lời truyền: khi mới đến núi Gò Mọi, nơi đó có một thầy Pháp rất giỏi, trong lúc thiền sư Bảo Chân xuống suối tắm, thầy Pháp đem dấu quần áo và họa phù trấn ếm. Sau khi tắm lên, thiền sư Bảo Chân đi vòng quanh chốn trấn ếm đó mà không đi được. Lúc đó sư định tâm lại, trì chú, mới lấy quần áo mặc về am. Sư biết ông thầy Pháp đó phá mình, nên sư lại trì chú. Phía bên nhà của ông thầy Pháp, các ông tướng bằng gỗ nhỏ ở trên ban thờ Tổ nhảy xuống đất đánh lộn nhau. Người nhà ông thầy Pháp lượm để lên ban thờ thì các “ông tướng” nầy lại nhảy xuống đất đánh lộn tiếp. Sau đó, ông thầy pháp lại dùng chú thuật, các ông tướng mới chịu ở yên trên ban thờ Tổ. Tiếp đó ông thầy Pháp lại dùng chú thuật làm cho tượng Phật ở chùa Gò Mọi của sư Bảo Chân ngã nằm xuống. Người trong chùa đỡ tượng Phật ngồi ngay lại thì sau đó cũng ngã nằm xuống nữa. Cuối cùng sư Bảo Chơn lấy hai con dao phay cắm xuống trước cửa chùa. Sư đọc chú, hai con dao bay qua nhà của ông thầy pháp, ông thầy pháp đang ngối trên ghế, hai con dao chặt lia lịa vào hai bên lỗ tai của ông thầy pháp. Dao chặt bên trái, thầy pháp lắc đầu qua bên phải, dao bên phải chặt vào, thầy pháp hoảng sợ phải lắc đầu qua bên trái ... thầy pháp bị một phen hoảng sợ, khiếp vía, đầu thì lắc qua lắc lại lia lịa, chịu đựng không nổi nên bảo bà vợ qua am trên núi Gò Mọi xin lỗi sư và xin sư tha tội cho, hai dao mới trở về chùa.
Một thời gian sau, thiền sư Bảo Chân lên núi Chứa Chan tu hành. Có lẽ sau khi sư huynh là thiền sư Hải Chánh – Bảo Thanh viên tịch ở chùa núi Chứa Chan, thiền sư Bảo Chân về đó để lo lập tháp thờ sư huynh và ở chùa đó trụ trì, thay thế cho sư huynh.
Lúc sư Bảo Chân tu trên núi Chứa Chan có một số người thường ở chân núi biết tài đức của sư nên kính trọng và thường ghé chùa. Có lúc chùa không có lương thực, sư bảo họ ra suối lượm đá vào nấu cơm. Người Thượng nấu xong, lấy ra ăn, cục đá mềm, ăn như củ khoai lang. Nhưng ăn xong, còn lại để nguội, cục đá cứng lại, nhưng vẫn còn dấu răng.
Thiền sư Bảo Chân ở trên núi Chứa Chan ngồi thiền, biết sư đệ của mình là thiền sư Bảo Tạng định viên tịch sớm, nên thiền sư Bảo Chân xuống núi Kỳ Vân (Long Hải) bảo sư đệ phải ở lại thế gian hoằng hóa tiếp, chỉ được viên tịch sau khi sư huynh viên tịch mười năm. Vì vậy, thiền sư Hải Bình – Bảo Tạng lại tiếp tục hoằng hóa ở vùng Bà Rịa – Long Hải.
Một hôm thiền sư Bảo Tạng đang dự trai đàn ở nhà một Phật tử ở Sài Gòn, vào lúc 9 – 10 giờ, thiền sư Bảo Tạng và người nhà thấy Thiền sư Bảo Chân đi vào, sư Bảo Tạng ra tiếp, sư Bảo Chơn bảo rằng: Huynh sẽ viên tịch ở chùa vào giờ ngọ ngày hôm nay đến giã từ sư đệ. Các Phật tử nghe sư Bảo Chân nói thế không tin, vì đang ở Sài Gòn lúc đó, mà khoảng 12 giờ trưa lại viên tịch trên chùa núi chứa Chan, cách xa hơn 100km. Bất ngờ, sư Bảo Chân, khi nhìn lại không thấy sư đâu nữa ! Sau đó mới nghe tin thiền sư Bảo Chân viên tịch đúng như lời đã nói.
Thiền sư Bảo Chân ngồi thiền trong hang Long Cốc trên núi Chứa Chan và viên tịch. Khi sư Bảo Chân tịch, người Thượng ở chân núi Chứa Chan thấy hào quang sáng rực quanh chùa trên núi và nghe tiếng nhạc tiếng trống trên núi. Người Thượng tưởng là sư có mời đám hát về hát trên chùa và họ cùng nhau lên núi. Nhưng khi đến chùa, thì cảnh yên lặng, vào chùa thấy thiền sư Bảo Chân đã viên tịch trong tư thế ngồi thiền trong hang Long Cốc.
Người thượng rất kính mộ nên lấy đá và cơm nếp đắp kín cửa hang để mưa gió không làm hại Kim Thân Tổ Bảo Chân. Khoảng năm 1930 có sư Thiện Minh ở chùa Đại Giác (Biên Hòa) lên tu ở hang này một thời gian rồi sư trở về quê ở miền Trung.
Sau này, vào khoảng năm 1940 – 1943 thiền sư Trừng Ngộ – Minh Kính (1888 – 1950) lên trùng tu lại chùa núi Chứa Chan, ngay nơi hang Long Cốc, nơi Tổ Bảo Chân viên tịch lập chùa để tu hành và truyền thừa cho đến nay. Sau khi thiền sư Trừng Ngộ viên tịch, đệ tử là Tâm Quang sửa hang Long Cốc lại và đổi tên chùa thành chùa Bửu Quang. Trong thời gian thiền sư Tâm Quang trụ trì (1950 – 1975), thiền sư Tâm Đồng – Giác Hoa ở chùa Thiên Bửu (Nhà Đỏ, Lái Thiêu – tỉnh Thủ Dầu Một) có trộm lấy xương cốt của Tổ Bảo Chân đem về thờ tại chùa Thiên Bửu. Nhưng chùa núi Chứa Chan vẫn linh thiêng, hiện nay Phật tử ở khắp nơi vẫn về viếng chùa rất đông. Ở chùa Long Vân (Bình Long, tỉnh Biên Hòa) có thờ Long vị thiền sư Thanh Kiên – Thiện Định, đời 41 phái thiền Lâm Tế, nhưng hiện nay chưa biết thiền sư Thiện Định có phải là đệ tử của Tổ Bảo Chân hay không (?)