0-TS Cốc Ẩn Uẩn Thông
Tiểu Sử
Hành Trạng
Thiền sư Uẩn Thông ở Cốc ẩn. Thiền sư Uẩn Thông - Từ chiếu ở núi Cốc ẩn tại Tương châu, vốn người họ Trương ở Quảng châu. Mới đầu đến tham học ở Hòa thượng Bách Trượng Hằng, nhân mùa an cư kiết hạ, Bách Trượng lên giảng đường, nêu bày luận Trung Quán nói rằng: “Chánh giác không danh tướng, tùy duyên tức Ðạo tràng”. Uẩn Thông bèn ra thưa hỏi rằng: “Thế nào là Chánh giác không danh tướng?” Bách Trượng đáp: “Ông có thấy sương mốc ở đầu trụ chăng?” Lại hỏi: “Ngày nay kiết hạ”. Về sau, đến tham học ở Thủ Sơn, Uẩn Thông hỏi rằng: “Người học thân gần đến núi báu, lúc trở về tay không là thế nào?” Thủ Sơn đáp: “nhà nhà trước cửa bó lửa con”. Nhân câu nói ấy, Uẩn Thông bèn đại ngộ, mới tình kệ rằng: “Con nay hai bảy (27) tuổi Phỏng Ðạo từng kiếm tìm Sáng nay mừng được gặp Cốt là chẳng cùng hay”. Sau đó, Uẩn Thông lại đến Ðại Dương, Hòa thượng Huyền hỏi rằng: “Gần xa lìa xứ nào?” Uẩn Thông đáp: “Tương châu”. Ðại Dương hỏi: “Làm sao là sâu sống mà chẳng lìa cách?” Uẩn Thông đáp: “Hòa thượng trú trì không thay đổi”. Ðại Dương bảo: “Vậy tạm ngồi uống trà”. Uẩn Thông tiện thăm chúng rồi đi. Vị thị giả hỏi Ðại Dương rằng: “Người ấy vừa lại mới đến đối đáp là Hòa thượng trú trì không thay đổi, cớ sao Hòa thượng lại bảo cùng ngồi uống trà?” Ðại Dương bảo: “Ta tặng cho người ấy Tân la phủ tử, người ấy đáp lại ta bằng Hồi hương tên thuyền. Ngươi đi hỏi người ấy có nói vậy chăng?” Thị giả bèn mời Uẩn Thông trà mà hỏi rằng: “Vừa mới lại, chỉ đối đáp Ðạo Hòa thượng trú trì không thay đồi, vậy ý chỉ ấy như thế nào?” Uẩn Thông đáp: “Thật thau chẳng lấy vàng”. Ở đó lâu sau, có vị Tăng hỏi rằng: “Thế nào là Phật?” Uẩn Thông đáp: “Ngang châu là nơi sản sinh nhiều gậy chín mắc”. Vị Tăng ấy thưa: “Kính tạ sự chỉ bày của sư”. Uẩn Thông bảo: “Thả chẳng vì đáp câu hỏi về Phật liền hiểu”. Lại hỏi: “Lúc đến không vật, khi đi không hai đường, tất cả đều mê, vậy làm sao đề được không mê đi?” Uẩn Thông đáp: “Ðầu cán cân được nửa cân, đuôi cán cân được tám lượng”. Lại hỏi: “Thế nào là Tâm Phật xưa trước?” Uẩn Thông đáp: “Ðạp dính cán cân cứng tợ sắt”. Lại hỏi: “Ý chỉ ấy thế nào?” Uẩn Thông đáp: “Ngày mai sẽ nói cho cùng ông”. Lại hỏi: “Núi xanh nước biếc tức không hỏi; gấp cần một câu làm sao sống đạo?” Uẩn Thông đáp: “Tuy duỗi quá đầu gối, tai rũ tới vai”. Lại hỏi: “Thế nào là Ðạo?” Uẩn Thông đáp: “Xe nghiến ngựa đạp”. Lại hỏi: “Thế nào là người trong Ðạo?” Uẩn Thông đáp: “Ngũ phong ngồi dọc”. Lại hỏi: “Ngày qua tháng lại đổi thay chẳng biết tuổi già suy yếu, vậy có người chẳng già yếu ư?” Uẩn Thông đáp: “Thế nào là người không già yếu?” Uẩn Thông đáp: “Cầu Long gân sức cao tiếng rống, muộn sau tinh linh chuyển càng nhiều”. Lại hỏi: “Thế nào là nơi sâu xa của người học?” Uẩn Thông đáp: “Rùa đen đáy nước sâu sáu tàng”. Lại hỏi: “Chưa xét rõ việc trong ấy như thế nào?” Uẩn Thông đáp: “Người đi trên đường chẳng cho biết”. Lại hỏi: “Người xưa cần đòi lửa, ý chỉ ấy thế nào?” Uẩn Thông đáp: “Mặc tình người ấy tắt”. Lại hỏi: “Sau khi tắt rồi thế nào?” Uẩn Thông đáp: “Mới đầu ba mươi mốt nhân làm đê đập sông trong mát”. Có vị Tăng hỏi: “Chợt gặp nước lớn tràn ngập trời,lại đắp đê đập được không?” Uẩn Thông đáp: “Trên chống trời, dưới chống đất”. Lại hỏi: “kiếp lửa rỗng cùng làm sao sống?” Uẩn Thông đáp: “Ra ngang vào dọc”. Lại hỏi: “Hang núi sâu xa trong vười có Phật pháp không?” Uẩn Thông đáp: “Có”. Lại hỏi: “Thế nào là Phật pháp trong sườn hang núi suy xét?” Uẩn Thông đáp: “Kỳ quái đầu đá, hình tợ hổ, lửa đất gốc tùng, thế như rồng”. Lại hỏi: “Người xưa nói thấy sắc tức thấy tâm, vậy trụ bày là sắc, cái gì là Tâm?” Uẩn Thông đáp: “Liễu trồng tiết cấp ngang trên thềm”. Lại hỏi: “Thế nào là Ðạo?” Uẩn Thông đáp: “Chó giỏi đeo mang bia”. Lại hỏi: “Làm gì như vậy?” Uẩn Thông đáp: “Khiến người sợ thấy”. Có lúc lên giảng đường, Uẩn Thông bảo rằng: “Ngày mười lăm trở về trước là chư Phật sinh, ngày mười lăm trở về sau là chư Phật diệt. Trước ngày mười lăm, chư Phật sinh, ngươi chẳng được lìa nơi Ta đây (nếu lìa nơi ta đây, ta có móc câu móc lấy ngươi). Sau ngày mười lăm chư Phật diệt, ngươi chẳng được ở nơi Ta đây, nếu ở nơi Ta đây. Ta có dùi, dùi đánh ngươi. Thả, Ðạo ngay ngày mười lăm, dùng nước câu tức là phải, dùng dùi đánh tức là phải”. Bèn có lời kệ rằng: “Ngay trong ngày mười lăm Móc dùi đồng lúc dứt Lại phỏng hỏi thế nào Ngày xoay đầu lại qua”. Có người hỏi: “Thế nào là không vá bổ tháp?” Uẩn Thông đáp: “Trông nhìn ngay đó”. Lại hỏi: “Thế nào là người trong thap?” Uẩn Thông bảo: “Lui sau, lui sau”. Lại hỏi: “Nhân người xưa có nói: Chỉ ngăn như nay, ai động miệng. Ý chỉ ấy như thế nào?” Uẩn Thông đáp: “Chớ nhận cầu lô yên làm A-da dưới cằm”. Trương Mậu Tông Thái Bảo hỏi rằng: “Tôn giả Ca-diếp Ma-đằng mới vào đất Hán, đã giẫm trải qua phần từ, Tổ sư Ðạt-ma chỉ hoằng truyền đơn giản. Vậy cầu xin Sư chỉ thẳng”. Uẩn Thông đáp rằng: “Mùa Ðông chẳng tháng lạnh, xem sau”. Có người hỏi là: “Nếu hay chuyển vật tức đồng Như Lai, muôn tượng là vật, làm sao chuyển được?” Uẩn Thông đáp: “Ăn cơm xong, không chút ý trí nhỏ”. Lại hỏi: “Tấc tơ chẳng treo, lưới pháp vô biên, làm sao liền có mê ngộ?” Uẩn Thông đáp: “Hai thùng một gánh”. Lại hỏi: “Hữu tình hữu dụng, vô tình vô dụng, thế nào là vô tình ứng dụng?” Uẩn Thông đáp: “Riêng cánh cửa con trọn đêm mở”. Lúc lên giảng đường, cảnh xuân ôn hòa, mưa xuân khắp nhuần, muôn vật sinh mầm, nơi nào chẳng đượm ân. Vả lại, Ðạo nhân sức ân một câu làm sao sinh Ðạo. Giây lâu, Uẩn Thông bảo rằng: “Mưa xuân một giọt trơn như dầu”. Có người hỏi: “Thế nào là Pháp thân của chính tự người học”. Uẩn Thông đáp: “Mỗi ngày dọn củi không đổi thay”. Lại hỏi: “Như vậy là đại chúng đến, còn thế nào là người học đến?” Uẩn Thông đáp: “ba đời sáu mươi kiếp”. Lại hỏi: “Theo từng ngày mở đón bày Bát, lấy gì để báo đáp ân của thí chủ?” Uẩn Thông đáp: “Bị một câu hỏi ấy, cùng Ta buồn giết”. Lại hỏi: “Làm sao thì tạ được cúng dường?” Uẩn Thông đáp: “Ðược khí lực của người nào?” Vị Tăng ấy lễ bái, Uẩn Thông bảo: “Ngày mai lại ăn một cách nhanh chóng”. Vị Tăng ấy hỏi: “Người xưa gấp cầu lông đầu thác nước, ý chỉ ấy như thế nào?” Uẩn Thông đáp: “Mây tan trăng sáng”. Lại hỏi: “Gấp nước đầu thác liền đá đáy, ý chỉ ấy như thế nào?” Uẩn Thông đáp: “Phòng nhà rách phá, thấy trời xanh”. Lại hỏi: “Phòng nhà rách phá, thấy trời xanh, ý chỉ ấy thế nào?” Uẩn Thông đáp: “Thông trên suốt dưới”. Lại hỏi: “Một nơi lửa bốc cháy, mặc tình theo ông cứu. Cả tám phương đồng bốc cháy một lúc thì thế nào?” Uẩn Thông đáp: “Khoái”. Lại hỏi: “Vậy có cầu được ra không?” Uẩn Thông đáp: “Nếu cầu ra, tức thiêu đốt chết ông”. Vị Tăng ấy lễ bái, Uẩn Thông lại bảo: “Ngay sự khoan dung ông chẳng cầu ra ấy thiêu đốt giết ông”. Uẩn Thông dạy bảo đại chúng rằng: “- Câu thứ nhất là Ðạo được trong đá tuông ra. - Câu thứ hai là Ðạo bị bức bách sắp lại. - Câu thứ ba là Ðạo được tự cứu chẳng xong. Lên giảng đường năm con mèo con sắc trắng trương móng chống cự mạnh dữ, nuôi lại trên giảng đường dứt tuyệt trùng loại đi lại, rõ ràng trên cây an pháp thân, thiết kỵ đề lời hứa cháu ngoại. Làm sao sống là câu hứa cháu ngoại chẳng nêu bày”. Có vị Tăng vào thất hỏi rằng: “Chánh ngay cùng lúc nào lại có Sư không?” Uẩn Thông đáp: “Ðèn sáng soi chiếu thâu đêm, nơi nào chẳng rõ ràng”. Lại hỏi: “Rốt cùng sự việc thế nào?” Uẩn Thông đáp: “Lại”. Lại nói: “Là ăn lạnh”.