TS Như Sơn
Tiểu Sử
Hành Trạng
Thiền Sư Như Sơn
(? - ?)
Hiện chưa biết rõ về hành trạng của Thiền sư Như Sơn, chỉ biết được Thiền sư Như Sơn trụ trì chùa Hồng Phúc, soạn sách Kế đăng lục được khắc in vào năm 1734.
Sách “Kế Đăng Lục” còn được gọi là “Ngự Chế Thiền Uyển Thống Yếu Kế Đăng Lục”. Sở dĩ sách Kế đăng lục có tựa là “ngự chế” vì sách này được Thiền sư Như Sơn soạn thảo và khắc in dưới sự bảo trợ của vua Lê Thuần Tông (1732-1735).
Sách Kế đăng lục kể về tiểu truyện các thiền sư, nhưng đa số là các thiền sư Ấn Độ và Trung Hoa, truyện của thiền sư ở Việt Nam chỉ có Viên Văn - Chuyết Chuyết, Minh Lương - Nguyệt An và Chân Nguyên - Chánh Giác của phái thiền Trúc Lâm - Lâm Tế và các Thiền sư Thủy Nguyệt và Tông Diễn của phái thiền Tào Động.
Sách này được biên soạn thiếu sót vì thiếu tài liệu, ít có giá trị sử học, đôi chỗ ghi chép sai lạc, các câu đối đáp của vị này viết thành là của vị kia, không có ghi năm sinhvà năm tịch của các thiền sư.
Đến năm 1859, Thiền sư Phước Điền cho trùng khắc và in lại sách “Kế Đăng Lục”, trong đó có thêm vào tiểu truyện của 5 thiền sư Việt Nam thuộc dòng thiền của thiền sư Chân Nguyên - Chánh Giác. Thiền sư Phước Điền có bổ sung thêm, có ghi rõ ngày tháng và các chi tiết liên hệ đến đời sống và sự hành đạo của các thiền sư, nhưng Thiền sư Phước Điền không sửa chữa lại những chỗ sai lầm của Như Sơn.
Năm 1907, Kế đăng lục lại được chùa Nguyệt Quang ở Đông Khê (Kiến An - Hải Phòng) khắc in lại.
Thiền sư Như Sơn có thể là huynh đệ với Thiền sư Như Chúc, Như Trí... tức thuộc truyền thừa của Hòa thượng Chân Nguyên - Chánh Giác của phái thiền Trúc Lâm ở Đàng Ngoài.
---o0o---
Sách Ngự Chế Thiền Uyển Thống Yếu Kế Đăng Lục
Sa môn: Thích Như Sơn Trước Thuật (Tỳ Khưu: Thích Tuệ Hải Dịch.)
Lời Tựa
Về đời quá khứ xưa kia, các đức cổ Phật ứng hiện ra đời, từng nối tiếp nhau không ngớt, không ai có thể biết được số lượng vậy. Cho nên nơi đây chỉ luận đàm về đời hiện kiếp, đến đức Thích Ca Như Lai, cũng đã có ngàn Đức Phật ra đời. Nhưng niên kỷ của Thất Phật, xét trong kinh Trường A Hàm nói:
Tịnh kiến và năng lực của Thất Phật, thường phóng ra hào quang tỏa khắp muời phương để phá tan những chỗ tăm tối và các Ngài đều ngồi ở nơi gốc cây mà chứng đạo Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.
Ngoài Mạn Thù Sư Lợi gọi là Thất Phật Tổ sư, ngài Kim Hoa Thiên Tuệ Đại sĩ lên đỉnh núi Tùng Sơn hành đạo mà cảm được Thất Phật dẫn trước; ngài Duy Ma Cật thì được tiếp dắt nơi sau.
Nên nay chỉ soạn thuật từ Thất Phật trở xuống để tiện cho sau này kê cứu và lần lượt trình bày về các vị Bồ tát, Tôn giả, Thánh tăng, tiếp nối chân truyền tâm pháp, để cống hiến cho hiền giả kê cứu.
Kính mong thập phương thiện tri thức chỉ giáo.
Cẩn Chế ( )