ĐS Thích Đạo Tổ
Tiểu Sử
Hành Trạng
Thích Đạo Tổ: Ngài là người nước Ngô, thiếu thời xuất gia làm đệ tử của Chi Pháp Tế chùa Ðài. Tuy tuổi còn nhỏ mà đã có tài năng, chăm học. Sau đó cùng với những người cùng chí nguyện như Tăng Thiên, Ðạo Lưu, v.v... vào Lô Sơn, bảy năm ở trong núi thọ trì học giới, tuỳ theo khả năng hành trì của mỗi người mà ngày càng tiến bộ. Ngài Tuệ Viễn nói với các vị ấy có sở ngộ dị thường. Nếu như ai cũng được như các ông này thì hậu sanh không còn gì lo nữa. Tăng Thiên và Ðạo Lưu, v.v... cùng với hai mươi tám người đều qua đời. Ngài Tuệ Viễn than rằng:
- Các ông này đều là những kẻ tài ba xuất chúng, đỉnh ngộ hơn người, ta cứ dằng dặc thương nhớ không nguôi.
Ðạo Lưu lúc soạn lại các mục lục các kinh chưa xong, thì ngài Ðạo Tổ đã làm xong rồi. Nay lưu hành ở đời. Ðạo Tổ sau đó trở về kinh sư ở chùa Ngõa Cung giảng thuyết chánh pháp, Hoàn Huyền thường đến đó xem nghe, rồi nói với mọi người rằng:
- Ðạo Tổ sau này sẽ phát hơn ngài Tuệ Viễn nhưng tài hiểu biết sâu rộng về đạo nho thì không bằng.
Cho đến khi Hoàn Huyền làm phụ chánh muốn khiến các vị Sa-môn phải kính vua chúa. Ðạo Tổ bèn từ giả trở về Ðài Tự ở nước Ngô. Chẳng bao lâu Hoàn Huyền soán ngôi, ra lệnh đưa Ngài về kinh sư. Ðạo Tổ mượn cớ bịnh không chịu đi. Thế là Ngài bắt đầu dứt hẳn mối quan hệ với thế sự, thuyết pháp giảng đạo trọn ngày. Ngài thị tịch vào năm đầu niên hiệu Nguyên hy đời Tấn, thọ bảy mươi hai tuổi.
Ngài Tuệ Viễn có người đệ tử tên là Tuệ Yếu, cũng giỏi kinh luật và khéo léo, tuyệt luân. Ở trong núi không có đồng hồ cát, Ngài bèn đến bờ suối lặt mười hai chiếc lá phù dung. Vì để chúng trôi theo dòng sông để định mười hai giờ. Ðồng hồ đo bóng mặt trời đúng y như thế. Ngài cũng từng làm con Mộc Diên (diều hâu gỗ) bay mấy trăm bước.
Ngài Tuệ Viễn cũng có vị đệ tử Ðàm Thuận, Ðàm Tiên đều là bậc tài cao học giỏi. Ðàm Thuận vốn là người Huỳnh Long, thuở nhỏ theo cầu học nơi ngài La-thập, sau đó đến y chỉ ngài Tuệ Viễn làm thầy, sư vốn là bậc thiểu dục có đức hạnh.
Lưu Tuân làm hiệu uý xứ Nam Loan lập chùa Trúc Lâm ở Giang Lăng. Thỉnh kinh về trước, Tổ Tuệ Viễn phái Ngài đi theo.
Ðàm Tiên cũng là bậc thanh nhã có phong độ, chú giải kinh Duy-ma và trước tác bộ cùng thông luận, v.v... còn có hơn cả trăm vị như Pháp U, Ðạo Hằng, Ðạo Thọ....hoặc nghĩa giải thâm minh, hoặc cứu giúp các vật, hoặc giới hạnh thanh cao, hoặc thiền định cao siêu đều là những bậc làm nổi tiếng đương thời, truyền mãi đến hôm nay.