Tiểu Sử
| Danh Tánh | 0-Cư Sĩ Nội Hàng Tăng Khai -
|
||
| Sư Thừa | #1 | Nối Pháp | Chưa Rõ |
| Nối Pháp | 0-TS Linh Ẩn Tuệ Viễn | ||
| Đồng Môn | ♂️ 0-TS Công An Tuệ Xung, ♂️ 0-TS Thượng Lam Liễu Thừa, ♂️ 0-TS Nghiêu, ♂️ 0-TS Tế Điên Thư Ký, ♂️ 0-Cư Sĩ Tri Phủ Cát Ðàm, ♂️ 0-TS Giác A, ♂️ 0-TS Sơ Sơn Như Bản, ♂️ 0-TS Đông Sơn Tề Vĩ | ||
Hành Trạng
4. Cư sĩ Nội Hàng Tăng Khai. Cư sĩ Nội Hàng Tăng Khai, tự là Thiên du, trải qua thời gian lâu dài dự tham nói Thiền sư Viên Ngộ, kịp đến lúc qua lại nơi cửa của Thiền sư Ðại Tuệ - Tông Cảo có lắm ngày tháng. Ðến năm Tân mùi (1151) thuộc niên hiệu Thiệu Hưng (1131-1163) thời Nam Tống, Thiền sư Viễn - Phật Hải được nhậm đến ở Quang hiếu tại Tam cù. Cư sĩ bèn cùng Cư sĩ Siêu Nhiên Triệu Công đến tham phỏng hỏi rằng: “Thế nào là Thiện tri thức?” Thiền sư Tuệ Viễn đáp: “Lồng đèn, lộ trụ, con mèo, con chó”. Cư sĩ lại hỏi: “Vì sao ngợi khen thì hoan hỷ, chê trách thì phiền giận?” Thiền sư Tuệ Viễn bảo: “Ông từng thấy Thiện tri thức chăng?” Cư sĩ đáp: “Tôi đã bam mươi năm tham phỏng sao nói là không thấy?” Thiền sư Tuệ Viễn lại hỏi: “Vậy ông thấy với sự hoan hỷ hay thấy với sự phiền giận?” Cư sĩ định bàn nói, Thiền sư Tuệ Viễn gằn hét một tiếng. Cư sĩ lại định bàn nói. Thiền sư Tuệ Viễn tiếp bảo: “Mở miệng tức không phải”. Cư sĩ bèn mịt mờ. Thiền sư Tuệ Viễn gọi lại bảo: “Thị Lang định đi đến nơi nào vậy?” Cư sĩ mạnh mẽ tỉnh ngộ bèn gật đầu. Và nói kệ tụng rằng: “Ôi! Thay lừa mù. Tùng lâm yêu nghiệt, rống đất một tiếng, cơ trời rò rỉ. Có người lại hỏi ý như thế nào? Nắm cây phất trần dậy cắt ngang miệng”. Thiền sư Tuệ Viễn - Phật Hải bảo: “Cũng chỉ được một cọc”. 5. Cư sĩ Tri Phủ Cát Ðàm. Cư sĩ Tri Phủ Cát Ðàm, tự là Khiêm Vấn, hiệu là Tín Trai, từ thuở thiếu thời đã vất bỏ lên trường lớp, thích ý với thiền duyệt. Mới đầu Cư sĩ đến bái yết Thiền sư Toàn - Vô Am xin cầu chỉ nam. Thiền sư Toàn bảo nghiên cứu câu thoại tức tâm tức Phật, qua thời gian lâu mà không khế ngộ, Cư sĩ mới thưa: “Sư có phương tiện gì khiến tôi được vào?” Thiền sư Toàn bảo: “Cư sĩ rất không chán sống rồi”. Bấy giờ Thiền sư Tuệ Viễn - Phật Hải vừa đến Kiếm trì. Nhân đó, Cư sĩ bèn tìm đến, mới nêu cử điều dạy của Thiền sư Toàn, cầu xin vì cả đại chúng mà giảng nói. Thiền sư Tuệ Viễn - Phật Hải phát huy câu thoại ấy rằng: “Tức tâm tức Phật lông mày kéo rủ đất, phi tâm phi Phật hai tròng mắt giang ngang, Hồ Ðiệm trong mộng nhà muôn dặm, trên cành Tử quy trăng canh ba”. Cư sĩ lưu ở lại mười ngày sau trở về. Một ngày nọ nêu cử chẳng phải tâm chẳng phải Phật chẳng phải vật, bỗng nhiên Cư sĩ chóng tỏ sáng, bèn làm kệ tụng rằng: “Phi tâm phi Phật cũng phi vật, trước lầu ngũ phụng núi cao ngất, trong cảnh Diễm Dương ngã liền thân, Dã hồ nhảy vào hang Kim sư”. Thiền sư Toàn chấp thuận đó, và liền bảo Cư sĩ viết kệ tụng trình cùng Thiền sư Tuệ Viễn - Phật Hải. Thiền sư Tuệ Viễn bảo: “Việc này giấy bút không thể kịp. Nếu Cư sĩ qua đây, hẳn sẽ có điều nghe vậy”. Cư sĩ bèn lại đến Hổ khâu. Thiền sư Tuệ Viễn nghinh đón mà bảo rằng: “Chỗ thấy của Cư sĩ chỉ có thể vào cảnh giới của Phật, vào cảnh giới của Ma còn chưa nhằm”. Cư sĩ bèn lễ bái không thôi. Thiền sư Tuệ Viễn nghiêm sắc mặt bảo: “Sao không nói lông vàng nhảy vào hang Dã hồ”. Cư sĩ mới thống thiết lãnh hội. Cư sĩ từng hỏi các Thiền giả rằng: “Vợ chồng hai người đánh nhau, chung gọi đứa con ra làm chứng. Hãy nói làm chứng cho người cha là phải? Hay người mẹ là phải?” Thiền sư Thể - Hoặc Am, có nói là: “Nhỏ ra lớn gặp”. Ðến năm Thuần Hy thứ sáu (1179) thời Nam Tống, Cư sĩ đến trấn thú Lâm xuyên, qua năm Thuần Hy thứ tám (1181) thời Nam Tống, Cư sĩ cảm mắc bệnh, một đêm nọ bỗng nhiên đòi lấy giấy bút viết kệ tụng rằng: “Trong biển sâu rộng đánh trống, trên núi Tu-di nghe chuông, kiếng nghiệp bỗng nhiên đánh phá, vụt thân nhảy ra hư không”. Xong, Cư sĩ bèn gọi các Quan liêu quyến thuộc lại mà chỉ dạy rằng: Sống cùng với chết như ngày cùng với đêm, không đáng lấy làm quái lạ. Nếu lấy đạo mà luận bàn thì sao bị sống chết, nếu làm sống chết hợp thì cách đạo vời xa”. Nói xong, Cư sĩ ngồi ngay thẳng mà qua đời.
