0-TS Tượng Nhĩ Viên Giác
Tiểu Sử
Hành Trạng
6. Thiền sư Viên Giác ở Tượng nhĩ. Thiền sư Viên (?) Giác ở Tượng nhĩ tại Mỵ châu, vốn người dòng họ Viên (?) ở quận Chi. Sư xuất gia, truyền đăng thử kinh được độ. Sư vốn tên là Viên (?) Giác, mà Quận thú điền tu điệp nhầm lẫn ghi là chữ Viên (?), nghi Sư không vừa ý, mới đùa nói là: “Một chữ gọi có thể được ư?” Sư cười đáp: “Một chữ đã nhiều”. Quận thú rất lầy làm lạ đó. Sau khi đã thọ giới Cụ túc, Sư ra đất Thục, bái yết khắp các bậc tôn túc dạo hạnh. Sau, Sư đến Ðại quy, nương tựa Thiền sư Phật Tánh, qua thời gian, Sư vào thất, trình bày điều thấy biết. Thiền sư Phật Tánh bảo: “Ông biến đổi giết chết ở xa”. Nhưng biết Sư đáng bậc Pháp khí nên bảo làm Thị giả và đàm nhận việc tiếp đãi khách. Sư mỗi lúc theo hầu Thiền sư Phật Tánh. Thiền sư Phật Tánh ắc nêu cử bốn chữ “khai thị ngộ nhập” mà bảo Sư mở lời. Lại bảo: “Ngay phải đợi lúc ta dựng chấm đầu ông mới phải vậy”. Chợt nhiên, Sư bị mất các chức phận và bị ruồng đuổi, trong quy chế không còn nơi nương tựa, Sư đến ngụ ở nhà thế tục. Một ngày nọ tụng kinh Pháp Hoa, đến “Lại cùng chẳng biết thế nào là lửa, thế nào là nhà”, Sư mới tỏ ngộ. Sau khi hết thời gian chế định, Sư trở về lại tỉnh, Thiền sư Phật Tánh trông thấy Sư bèn gập đầu chấp thuận đó. Ðến lúc Thiền sư Viên Ngộ lại được sắc chỉ đến ở Vân cư, Sư đến đó, đem sở đắc mà tỏ bày. Thiền sư Viên Ngộ quở trách rằng: “Vốn là đất sạch, cớ sao ỉa phẩn làm gì?” Mọi điều nghi ngờ nơi Sư thảy đều tan biến cả. Ðến năm Ðinh tỵ (1137) thuộc niên hiệu Thiệu Hưng (1131-1163) thời Nam Tống, pháp tịch Tượng Nhĩ ở My châu bị trống vắng. Quận thú cho rằng đó là một Ðạo tràng từ lâu bị sâu bọ đụa phá, nếu không phải là bậc danh lưu thắng sĩ thì chẳng thể khởi sắc. Các Thiền giả nêu cử Sư ra ứng đáp Sư thỉnh mời. Sư từng nói với khách rằng: “Ðông Pha nói: “Ta mang Thạch quy, trong tay áo có Ðông hải”. Sơn Cốc nói: “Huệ sùng gió mưa Lô Nhạn, ta ngồi Ðộng đỉnh Tiêu tương, muốn gọi thuyền con về đi, người bên cạnh gọi là xanh đỏ”. Ðó là cốt tủy của Thiền vậy”. Sư lại bảo: “Lúc ta đánh vào thiền sàn hay dựng đứng phất trần, Thích-ca Lão Tử hay Khổng Phu Tử đều đứng ngay dưới gió. Có nêu cử lời này tợ như Thiền sư Viễn - Phật Hải. Thiền sư Viễn nói “Ðây là giác lão nói năng vậy”. Còn Ta ở đây tức chẳng nghĩ gì”.