0-TS Vạn Sam Thiệu Từ
Tiểu Sử
Hành Trạng
3. Thiền sư Thiệu Từ ở Vạn sam. Thiền sư Thiệu Từ ở Vạn sam tại Lô sơn, vốn người dòng họ Triệu ở Quế châu. Năm mười tám tuổi, Sư thọ giới Cụ túc. Năm mười chín tuổi, Sư du phương phỏng học, qua thời gian lâu dài dự tham nơi pháp tịch của Thiền sư Thường Tổng - Chiếu Giác. Một ngày nọ đang đứng hầu, Sư hỏi: “Ðức Thế Tôn ngoài sự trao truyền kim lan lại còn có truyền vật gì chăng?” Thiền sư Thường Tổng nâng cây phất trần lên. Sư lại hỏi: “Rốt cùng lại làm sao sống?” Thiền sư Thường Tổng nắm cây phất trần bỗng nhiên đánh vào miệng Sư. Sư phỏng định mở miệng. Thiền sư Thường Tổng lại đánh. Bỗng nhiên Sư tỉnh ngộ, bèn đoạt lấy cây phất trần rồi lễ bái. Thiền sư Thường Tổng hỏi: “Ông thấy cái đạo lý gì?” Sư đáp: “Cây phất trần thuộc của tôi rồi”. Thiền sư Thường Tổng bảo: “Lão tướng ba mươi năm, ngày nay bị kẻ tiểu tốt đánh ngã”. Từ đó tiếng tăm Sư vang tỏa khắp cùng, và Sư được suy cử làm Thượng thủ ở Ðông lâm. Sau đó ra hoằng hóa, Sư bèn đến ở Vạn sam. Có vị Tăng hỏi: “Giải tiếp cây không rễ, hay khêu đèn đáy biển, ý chỉ ấy như thế nào?” Sư đáp: “Ðặt đất tỏa sáng”. Lại nói: “Sừng thỏ chấm mở mắt ngàn Thánh, lông rùa phủi sạch bụi chín đường”. Sư bảo: “Hàn Sơn vỗ tay”. Lại nói: “Khéo tay trong tay bày tay khéo, lòng son trong bắn lòng son”. Sư bảo: “Xà lê có tiếp được chưa?” Lại nói: “Lão sư Liên Xả thân gần đắc yếu chỉ, nhân gian và trên trời đều đượm ân”. Sư bảo: “Sai lạc câu thoại đầu”. Lại hỏi: “Ngàn Thánh cùng truyền bát không đáy, trên đường Tào Khê mấy ai đồng? Vậy thế nào là bát không đáy?” Sư đáp: “Ngàn người nhảy chẳng ra”. Lại nói: “Muôn dặm đi biển cả, mừng gặp sóng ngả núi”. Sư bảo: “Chẳng là người lộng trào”. Lại hỏi: “Tâm ấn Tổ sư tướng trạng tợ cơ trâu sắt, ngay lúc ấy ấn in tức là phải hay chẳng ấn in tức là phải?” Sư đáp: “Xem lấy đạn sắt trong lò”. Lại hỏi: “Bỗng nhiên đánh phá lại làm sao sống?” Sư đáp: “Phải biết đau ngứa”. Lại nói: “Ngày nay được gặp Hòa thượng”. Sư bảo: “Trong mạch ngữ chuyển ngay”. Và Sư mới bảo: “Dương điểu hót xuân, cửa Quán m mở, suối trong trăng chiếu, cảnh Tỳ-lô hiện, hạc kêu đầu non tiếng tiếng chẳng khác, châu tung trên sân viên viên tròn thành, chợt ẩn chợt hiện chẳng đánh tự chuyển. Lại có người thâu nhặt được chăng? Thử bày tương tợ xem”. Ngưng giây lát, Sư bảo: “Ðáng cười khỉ vượn mò trăng bạc, chẳng biết thật có cái con cóc”. Xong, Sư bèn xuống khỏi tòa. Lại có lúc Sư bảo: “Châu ngọc nước đỏ, ánh trăng sông trong, khỉ vượn đua mò, chuyển dời lầm vết. Võng tượng vô tâm siêu nhiên tự được, chỗ gọi là trông nhìn đó có ánh sáng thừa, quẩy vốc đó chẳng đầy tay, ra vào không cùng đi lại không ngằn mé. Tuy là như vậy, dưới bờ chẳng chạy, khoái bèn khó gặp”. Xong, Sư mới hét một tiếng, vỗ một cái, tiếp bảo: “Châu ngọc nước đỏ, ánh trăng sông trong, ngoái vỡ băng tan, trong chúng lại có anh linh nào biến thành con báo chăng? Ra cùng cứu lấy một nửa?” Ngưng giây lát, Sư bảo: “Ðáng thương ý này không người hiểu, tức khiến Ðào Tiềm mờ lông mày”. Lại có lúc, Sư chỉ dạy đại chúng rằng: “Ngọc Khê chẳng hiểu thiền, chỉ biết bệnh các phương, chợt xuống sấm sét tan, chuyển giết cũng chẳng định”. Tả Thừa Thái Biện tán thán Sư chân thật rằng: “Linh quang mỗi mỗi hiển hiện, Khỉ vượn cũng trái một mặt, Nếu người muốn biết Sư thật, Ðánh phá gương lại cùng thấy”.