0-TS Khai Nguyên Tử Kha
Tiểu Sử
Hành Trạng
2. Thiền sư Tử Kha ở Khai nguyên. Thiền sư Tử Kha ở Khai nguyên tại Kỳ châu, vốn người dòng họ Hứa ở Tuyền châu. Sư mới đầu nương tựa Thiền sư Trí Nột ở Khai nguyên, khảo xét kinh điển mà được độ, Sư học tinh thông các kinh Lăng Nghiêm, Viên Giác. Xong, Sư giã từ đó đến bái yết Thiền sư Chân ở Thúy nham. Sư hỏi về đại ý của Phật pháp. Thiền sư Chân khạc nhổ nơi đất, bảo: “Cái giọt ấy rơi ở nơi nào?” Sư vỗ vào ngực nói: “Ngày nay người học đau lá lách”. Thiền sư Chân mở đổi sắc mặt. Sư giã từ đó, đến dự tham nơi Thiền sư Tuệ Nam ở Tích thúy, trải qua hơn một năm mà thấu đạt ý đạo, nhân thời gian hầu cận Thiền sư Tuệ Nam, thương lường xác thực xưa nay. Vừa gặp lúc có tuyết lớn, Thiền sư Tuệ Nam chỉ vào tuyết mà hỏi: “Ở đó có thể cắm một cây bông chổi chăng?” Sư đáp: “Không thể vậy thì trời tạnh mặt nhật hiện bày, mây vật tan nhóm há lại có ư? Biết có đến cùng người đối với một lời câu như phá tre, tuy trăm mắt nhưng đón nhận mũi nhọn mà mở tan há dung thứ lời tiếng ở phỏng lường bàn nghị ư?” Một ngày nọ, Thiền sư Tuệ Nam sai một vị Tăng hỏi ngược là: “Lão Hòa thượng Tam Quan hỏi thế nào?” Sư gằng tiếng bảo: “Lý ấy hiểu lâu xa thời sự làm gì?” Thiền sư Tuệ Nam nghe vậy càng lấy làm kỳ lạ. Từ đó tiếng tăng Sư vang khắp các pháp tịch tùng lâm. Ðến khi Thiền sư Tuệ Nam thị tịch, Thiền sư Diễn ở Tứ tổ bảo phân tòa. Ở trong thất duỗi chỉ dạy lời rằng: “Một người có miệng không được họ tên là ai?” Về sau lưu truyền đến Ðông lâm, Thiền sư Tổng khen ngợi là: “Thủ tòa Kha như núi sắt cao muôn nhận rốt cùng khó lưu lại ngữ mạch khác”. Sau đó không bao lâu, lấy Khai nguyên làm thành thiền lâm, thỉnh mời Sư làm Tổ đời thứ nhất. Có lúc lên giảng đường, Sư bảo: “Hư không không trong ngoài, sự lý có ngắn dài, thuận thì thành Bồ-đề, nghịch thì thành phiền não. Ðèn lồng thường ngủ gật, trụ bày cũng ảo não, đại đạo tại trước mắt, lại tìm đến nơi nào?” Xong, Sư nắm cây phất trần đánh xuống thiền sàn một cái. Lại có lúc lên giảng đường, Sư bảo: “Bốn mặt cũng không cửa, mười phương chẳng vách rơi, đầu rối bù, tai chỏng ngược, mỗi mỗi bày tướng nam nhi đại trượng phu, sao được không dây mà tự buộc. Hãy nói một câu thấu thoát làm sao sống? Nói”. Ngưng giây lát, Sư bảo: “Ðạp phá giày cỏ chân tỏ chạy”. Có vị Tăng hỏi: “Với núi Tu-di đặt để trong hạt cải tức chẳng hỏi, còn lúc trong mảy trần chuyển Ðại pháp luân việc ấy như thế nào?” Sư đáp: “Một bước tiến một bước”. Lại hỏi: “Thế nào thì buổi sáng đến Tây vức, chiều tối về đất đường?” Sư đáp: “Làm khách chẳng như về nhà”. Lại hỏi: “Từ lâu đã vọng hưởng đạo phong, xin Sư cùng thấy?” Sư đáp: “Mây trăng lá đồng, khe núi mỗi khác”.