Tiểu Sử
Hành Trạng
6. Thiền sư Cốc Tuyền ở Ba tiêu. Thiền sư Ðại Ðạo - Cốc Tuyền ở am Ba tiêu tại Nam nhạc, vốn người xứ Tuyền châu, đến thọ pháp ở Phần dương, phóng đảng Hồ tương, về sau tỉnh ngộ đồng đến dự tham ở Thiền sư Từ Minh. Thiền sư Từ Minh hỏi: “Mây trắng giăng ngang cửa cốc. Ðạo nhân từ đâu lại?” Sư ngó ngoáy hai bên và đáp: “Ðêm lại, lửa nơi nào đốt ra mộ người xưa”. Thiền sư Từ Minh lại hỏi: “Chưa ở lại nói ở Sư bèn làm tiếng hổ gầm. Thiền sư Từ Minh nắm tọa cụ tiện phẩy, Sư tiếp đứng dậy đẩy Thiền sư Từ Minh đặt trên thiền sàn. Thiền sư Từ Minh liền làm tiếng hổ gầm. Sư cười lớn, bảo: “Ta thấy có hơn bảy mươi vị Thiện tri thức, ngày nay mới gặp nhà”. Nhân có Thượng tọa Ỷ Ngộ đến dự tham (Ỷ Ngộ về sau đến ở Pháp Xướng). Hỏi: “Am chủ ở đâu?” Sư lại hỏi: “Ai đó?” Ỷ Ngộ nói: “Là Tăng hành nhất”. Sư hỏi: “Làm gì?” Ỷ Ngộ nói: “Lễ bái am chủ”. Sư bảo: “Sao nói chẳng có, nói gì mày tao?” và Sư rút gậy sấn đuổi ra. Ngày hôm sau, Thượng tọa Ỷ Ngộ lại đến, Sư lại xua đuổi ra. Một ngày nọ, Thượng tọa Ỷ Ngộ lại đến hỏi: “Am chủ ở đâu?” Sư lại hỏi: “Ai?” Ỷ Ngộ đáp: “Vị Tăng hành khất”. Ỷ Ngộ bèn vén rèm đi vào. Sư ra giữa lan can quay tay đứng, bảo: “Trong ta hổ lang tung hoành, nước tiểu đầy sàn, quỷ con ba hồi hai lược lại xét hỏi gì?” Ỷ Ngộ nói: “Có người nói am chủ thân gần thấy Phần dương lại”. Sư cởi áo, phấn chấn bảo: “Ngươi nói ta thấy Phần dương lại có ít nhiều kỳ đặc?” Ỷ Ngộ hỏi: “Thế nào là chủ trong am?” Sư đáp: “Vào cửa phải rõ lấy”. Lại hỏi: “Chẳng chỉ ấy bèn là gì ư?” Sư đáp: “Lừa dối ngay nhiều người”. Lại hỏi: “Lời nói trước ở đâu?” Sư đáp: “Nghe việc chẳng thật kêu chuông làm võ”. Lại hỏi: “Lúc muôn pháp hết, toàn thể hiện, quân tử hợp ở tà trong chánh đi vậy?” Sư bảo: “Lừa tài giỏi chẳng gặp tiện nghĩ loạn tất cả làm gì?’ Lại hỏi: “Chưa xét rõ khách lại, lấy gì để tiếp đãi?” Sư đáp: “Bánh hồ Vân môn, nước trà Triệu châu”. Lại hỏi: “Thế nào là Tạ sư cúng dường đi?” Sư quát mắng, bảo: “Trong ta giống lửa chưa có, sớm nói tạ cúng dường!” Nhân gặp lúc có tuyết lớn, Sư làm kệ rằng: “Sáng nay tuyết rất đẹp Lẫn lộn như trăng thu Văn Thù chẳng bày đầu Phổ Hiền trình vụng về”. Từ Minh xa ở tận Phước nghiêm, Sư lại sang trông xét đó, dừng ở thời gian ngắn rồi trở về, làm kệ gởi đến nói là: “Xa cách từ nay lại nửa năm Chẳng biết có ai cùng đàm thiền Một số sắc đẹp trong Tương sơn Người tự giúp chúng, Ta ngủ yên”. Thiền sư Từ Minh đọc xem và chỉ cười mà thôi.
