Tiểu Sử
Hành Trạng
5. Thiền sư Nguyên Liên ở Quảng tuệ. Thiền sư Nguyên Liên ở viện Quảng tuệ tại Nhữ châu, vốn dòng họ Trần ở Tuyền châu. Ðến tham học nơi Thủ Sơn. Thủ Sơn hỏi: “Gần xa lìa xứ nào?” Nguyên Liên đáp: “Hán thượng”. Thủ Sơn dựng đứng tay đấm bảo: “Hán thượng lại có cái ấy ư?” Nguyên Liên nói: “Cái ấy là cái bát gì mà phát tiếng?” Thủ Sơn bảo: “Kẻ mù”. Nguyên Liên nói: “Vừa tốt vậy”. Thủ Sơn bèn đánh một tát tai, Nguyên Liên liền ra. Ngày khác, Nguyên Liên lại hỏi: “Người học thân gần đến núi báu, lúc trở về tay không là thế nào?” Thủ Sơn đáp: “Nhà nhà bó lửa nhỏ”. Ngay đó, Nguyên Liên liền đại ngộ, nói rằng: “Con đây không nghi thiên hạ nói đầu chót lưỡi Lão Hòa thượng”. Thủ Sơn bảo: “Nơi ngươi gặp làm sao sống, cùng Ta nói lại xem?” Nguyên Liên nói: “Chỉ là nước Cương sa trên đất vậy”. Thủ Sơn bảo: “Ông đã hiểu vậy”. Nguyên Liên bèn lễ bái. Ở đó, lâu sau có vị Tăng hỏi rằng: “Thế nào là ý chỉ của Tổ sư từ Tây vức lại?” Nguyên Liên đáp: “Ðầu cành trúc treo cờ hồng”. Dương Ức Thị Lang hỏi rằng: “Trên trời không Di-lặc, dưới đất không Di-lặc, chưa xét rõ là ở tại xứ nào?” Nguyên Liên đáp: “Ðánh gạch đập ngoái”. Lại hỏi: “Ðường phong huyệt cát vàng, đầu thác vợ mã lang, ý chỉ ấy thế nào? “ Nguyên Liên đáp: “Càng nói là chẳng kịp”. Có vị Tăng hỏi: “Thế nào là Vô vị chân nhân?” Nguyên Liên đáp: “Trên gỗ dưới sắt”. Lại hỏi: “Thế nào là tội kết quy có nơi?” Nguyên Liên đáp: “Phán quan ném dưới bút”. Vị Tăng ấy bèn lễ bái. Nguyên Liên bảo: “Kéo ra”. Lại hỏi: “Thế nào là Phật?” Nguyên Liên đáp: “Hai cái chẳng là nhiều”. Lúc lên giảng đường, thủ tòa hai giảng đường của Lâm Tế cùng thấy đồng thời xuống quát mắng: “Các ngươi thả tạm nói lại có khách chủ không?” Nếu nói là có, chỉ là cái tài mù, nếu nói là không cũng là cái tài mù. Chẳng có chẳng không muôn dặm Nhai châu. Nếu hướng đến cái ấy nói được, khéo thọ ba mươi gậy, nếu nói không được cũng thọ ba mươi gậy”. Nhà nạp Tăng đến như vậy làm sao sống ra được, sơn Tăng cuộn tròn... đi. Giây lâu, Nguyên Liên lại bảo: “Khổ thay ểnh ương và trùng giun nhảy nhót trên tầng trời thứ ba mươi ba, khua trước núi Tu-di trăm thứ tạp toái”. Rồi nhóm lấy chống gậy bảo rằng: “Một đội không chày sắt rỗng, mau lui, mau lui!”.
