TS Vô Ngôn Thông – Khai Tổ Dòng Vô Ngôn Thông Việt Nam
Tiểu Sử
Hành Trạng
Thiền Sư Vô Ngôn Thông
Pháp tự đời thứ ba của Nam Nhạc Hoài Nhượng
Pháp tự của Bách Trượng Hoài Hải.
Thiền sư Thông chùa Hòa An, thụ nghiệp tại chùa Song Lâm Vụ Châu. Từ nhỏ sư ít nói năng nên người thời đó gọi sư là Bất Ngữ Thông (Ông Thông Không Nói).
Sư đang lạy Phật. Có Thiền giả hỏi:
- Cái mà tòa chủ lạy đó là cái gì vậy ?
Sư đáp:
- Là Phật.
Thiền giả bèn chỉ tượng hỏi:
- Cái này là cái gì ?
Sư không lời đối đáp. Đến đêm, sư cụ oai nghi lễ bái hỏi Thiền giả:
- Câu hỏi hôm nay, con đây không hiểu ý chỉ thế nào ?
Thiền giả hỏi:
- Tòa chủ trải qua mấy hạ an cư rồi ?
Đáp:
- Đã mười hạ.
Thiền giả hỏi:
- Có từng xuất gia chưa vậy ?
Sư đâm ra ngớ ngẩn. Thiền giả nói:
- Nếu không lãnh hội thì dù cho có trải qua trăm hạ, cũng chẳng ăn thua gì.
Thiền giả bèn bảo sư cùng mình đến tham yết Mã Tổ, nhưng khi đến Giang Tây thì Mã Tổ đã viên tịch, bèn đến tham yết Bách Trượng, tức khắc vỡ vạc nghi tình.
*
Một hôm, trong giờ tham vấn, có vị Tăng hỏi Bá Trượng:
- Thế nào là pháp môn đốn ngộ của Đại thừa?
Bá Trượng đáp:
- Đất tâm nếu không, mặt trời trí tuệ tự chiếu.
Nghe câu này, Sư hoát nhiên đại ngộ.
*
Sau, Sư về Quảng Châu trụ trì tại chùa Hòa An.
Có người hỏi:
- Sư phải là Thiền sư không ?
Sư đáp:
- Bần đạo chưa từng học Thiền.Một lát sau, sư gọi người đó. Người đó ứng thanh dạ, sư chỉ cây thung lư 1 cây cọ (móc). Người đó không lời đối đáp.
*
Có một hôm, sư bảo Ngưỡng Sơn mang chiếc giường tới. Ngưỡng Sơn mang đến. Sư nói:
- Hãy đem trở về chỗ cũ.
Ngưỡng Sơn làm theo lời. Sư hỏi:
- Bên kia giường là vật gì ?
Ngưỡng Sơn đáp:
- Không có vật gì.
Sư hỏi:
- Bên này giường là vật gì ?
Ngưỡng Sơn đáp:
- Không có vật gì.
Sư gọi:
- Tuệ Tịch.
Ngưỡng Sơn ứng tiếng Dạ. Sư bảo:
- Đi đi.
*
Năm Canh Tý niên hiệu Nguyên Hòa đời Đường (820 TL), Sư sang An Nam ở chùa Kiến Sơ làng Phù Đổng (Bắc Ninh - Việt Nam). Ở đây trọn ngày, Sư ngồi xây mặt vào vách suốt mấy năm mà không ai biết, chỉ Thiền sư Cảm Thành (trụ trì chùa này) biết Sư là vị Cao tăng đắc đạo trong nhà thiền. Cảm Thành hết lòng kính trọng tôn thờ Sư làm thầy.
Một hôm, Sư gọi Cảm Thành đến bảo:
- Ngày xưa Tổ sư là Nam Nhạc (Hoài Nhượng) khi sắp tịch có dặn mấy lời:
Nhất thiết chư pháp giai tùng tâm sanh
Tâm vô sở sanh pháp vô sở trụ
Nhược đạt tâm địa sở trụ vô ngại
Phi ngộ thượng căn thận vật khinh hứa.
Dịch:
Tất cả các pháp đều từ tâm sanh
Tâm không chỗ sanh, pháp không chỗ trụ
Nếu đạt tâm địa chỗ trụ không ngại
Chẳng gặp thượng căn dè dặt chớ dạy.
Nói xong, Sư chấp tay thị tịch, nhằm năm Bảo Lịch thứ hai đời Đường (826 TL). Cảm Thành rước Sư lên hỏa đàn, thu hài cốt xây tháp thờ ở núi Tiên Du (Việt Nam).